Luga ya Chidigo
Chidigo ni luga ya Chibantu ya mbari ya Amijikenda, inayozungumzwa ni atu zaidi ya 600,000 ph'wani ya Kenya na Tanzania. Lahaja ne, chimila chitajiri cha mdomo, na fasihi iriyokala miromoni mwa avyere kabila kuandikwa.
Achili ni nyere, chila mmwenga ana zakpwe
Intelligence is like hair — everyone has their own
Lahaja ya heshima na msingi wa chiandiko cha kawaida. Machapisho gosi ga Chidigo — Kamusi ya Mgombato, Biblia ya Chidigo, na vyombo vya BTL — vinategemea Chinondo.
Anji a azungumzadzi a Chidigo KenyaInazungumzwa kusi kwa Msambweni kupishira miphaka ya Kenya-Tanzania hadi wilaya za Tanga na Muheza. Ushawishi mkulu wa Chiswahili kula mawasiliano na lahaja za Chiswahili cha Tanga.
Adigo ~166,000 uphande wa TanzaniaInazungumzwa kpwa Shimba Hills, nyanda za dzulu za msitu wa bara. Kutengwa kwa jiografia kumehifadhi maneno ga Chidigo ga zamani na kuendeleza sifa za chiphekee.
Jamii za Shimba HillsAina ya Chidigo yenye tofauti kulu zaidi ya luga, inayozungumzwa kanda-kanda ya Rasi ya Shimoni phephi na miphaka ya Tanzania. Ushawishi mkulu wa Chiswahili cha Vumba unatengeneza aina ya mphito.
Jamii ndogo zaidi ya lahajaManeno zaidi ya 5,200 na madzo ga Chidigo, Chiswahili, na Chiingereza. Tafuta, hakiki kwa herufi, na gundua maneno garigo ndani.
Ndarira 378 za Chidigo na tafsiri, madzo ga chisomo, na kuhakiki kwa mada. Tafuta kwa Chidigo, Chiswahili, au Chiingereza.
Maswali ga maingiliano ganagoshughulika na historia, chimila, luga, na jiografia. Changamoto za chila siku, mazoezi ga kategoria, na vimbunga.
Kpwa vidzi vya Kaunti ya Kwale na kanda-kanda ya ph'wani ya Tanzania, kuna wakati wa siku ambao ni wa hadisi. Unakpwedza bada ya chakurya cha dziloni, wakati dzoho rikaphunguka na minazi ni vivuli dhidi…
Kahi ya Adigo, historia si chitu unachosoma. Ni chitu unachosikira — kula kpwa mvyere ariyeisikira kula kpwa mvyere wakpwe, kpwa mnyororo usiovundzika unaorudi hadi kuandzishwa kpwa kaya ya kpwandza…
Kpwa mila ya Adigo, mpaka kahi ya ushairi na wimbo taupho kpwenye sana. Maneno ganago ambirwa kpwa muktadha mmwenga ganakala ga kuimbwa kpwa munjina; nyimbo zinazobeba mwiri wa mchezadzi piya zinabeba…
Uchimanya Adigo, andza na ndarira zao. Ndarira hizo fupi zinabeba ikima iriyokusanywa ni jamii kuhusu tabiya ya mwanadamu, wajibu wa kijamii, ulimwengu wa asili, na sanaa ya kuishi vinono. Ndarira ya…
Jiza rinaphokpwedza kpwa mudzi wa Adigo na chakurya cha dziloni chimekpwisha, ana anamanya kinachokpwedza. Mvyere — au kaka mkulu, au mjomba ariyekpwedza kutembelea — anagaluka kpwa kundi na kutoa…
Takuna riwaya za Chidigo. Takuna makusanyo ga hadisi fupi za Chidigo. Takuna mkusanyo wa mashairi ga Chidigo. Takuna gazeti ra Chidigo, takuna jarida ra Chidigo, takuna blogu ya Chidigo yenye asomadzi…